NHÀ THAM VẤN TÂM LÝ PHẬT GIÁO CẦN GÌ?

Trong Tăng chi bộ kinh (Anguttara Nikāya), bài kinh Kalama đã ghi lại một cuộc đối thoại hấp dẫn giữa cư dân thị trấn Kalamas và Đức Phật.

Câu chuyện mở đầu với việc một số Bà-la-môn và tu sĩ khổ hạnh đã đi vào thị trấn để tôn vinh học thuyết của họ và chế bai học thuyết của người khác. Sau một thời gian, lại có một nhóm Bà-la-môn và tu sĩ khổ hạnh khác đến chê bai những học thuyết đó và trình bày những học thuyết mới của họ như là chân lý duy nhất.

Các cư dân rất bối rối nên đã trình bày những nghi ngờ của mình với Đức Phật về việc nên tin theo giáo lý nào. Thay vì bảo người dân nên tin vào điều gì, Đức Phật dạy họ một thái độ mới đối với việc học pháp: Chớ có vội tin chỉ vì nghe người khác kể lại, hoặc do đó là truyền thống, hay do một người quan trọng nói, hãy tự mình trực tiếp trải nghiệm lời dạy đó để đưa ra kết luận cho riêng mình. Vì chỉ có người từng thực hành thì mới có được trải nghiệm và kinh nghiệm trực tiếp thông qua nỗ lực của chính họ, từ đó mới có thể đánh giá chính xác liệu một phương pháp thực hành có mang lại lợi ích cho một cuộc sống hạnh phúc hay không.

Khi dạy khóa đào luyện tâm linh cho các nhà tham vấn Phật giáo và giải thích lý do tại sao khóa học này là nền tảng cốt lõi của chương trình, tôi thường bắt đầu bằng câu hỏi: “Có ai muốn đến tham vấn với một người mà người đó còn đang đau khổ hơn mình không?”. Không có gì đáng ngạc nhiên khi tất cả sinh viên đều hy vọng gặp được những người cố vấn nhìn hạnh phúc hơn họ, thêm vào đó, là người giàu lòng nhân ái, không phán xét, quan tâm và ôn hòa. Thay vì cho rằng đây là những phẩm chất tích cực bẩm sinh của con người, các thực hành Phật giáo đã cho chúng ta biết rằng ta có thể nuôi dưỡng và trau dồi những phẩm chất này để trở thành những nhà tham vấn thật sự hạnh phúc. 

Thông qua trải nghiệm trực tiếp bằng việc thực hành Phật giáo, chúng ta có thể nuôi dưỡng sự trong sáng và ổn định, nhìn thấy và buông bỏ những ham muốn, những nhu cầu cháy bỏng và phiền não, đồng thời đưa ra những quyết định lành mạnh hơn một cách Chánh niệm. Áp dụng kiến thức và kinh nghiệm này, chúng ta có thể biết chính xác hơn cách để hướng dẫn thân chủ xoa dịu tâm trí, hiểu rõ bản chất và điều kiện của những mong muốn và thôi thúc của họ, đồng thời suy ngẫm về việc đưa ra những quyết định tốt hơn trong cuộc sống. 

Nói tóm lại, các nhà tham vấn Phật giáo phải là người đầu tiên được nhận những lợi ích từ Phật pháp. Những lợi ích này sẽ là yếu tố chính trong việc thúc đẩy sự phát triển tâm linh và năng lực tham vấn của các vị đó. Khi làm như vậy, tôi tin rằng những người thực hành tham vấn Phật giáo không nhất thiết phải trở thành tín đồ Phật giáo; tuy nhiên, có hai điều kiện quan trọng 

(1) Những người thực hành tham vấn nên hiểu và chấp nhận thể giới quan của Phật giáo (như khi một nhà tham vấn áp dụng bất kỳ định hướng lý thuyết nào khác cũng cần phải hiểu và chấp nhận thế giới quan của trường phái tư tưởng cụ thể đó), và

(2) nên phát triển các thực hành tâm linh cho riêng mình để tu dưỡng tâm thức và có thể thu được lợi ích từ quá trình này. 

Hai điều kiện tiên quyết trên có khả năng nâng cao hiệu quả của các sự can thiệp bằng tham vấn Phật giáo cũng như sự hiện diện trị liệu của người tham vấn.

Trích Sách Tham vấn trên nền tảng Phật giáo của Tiến sỹ tâm lý Kin Cheung Lee